Gesprek tussen Ewa Dziarnowska en Kerstin Schroth over This resting, patience

Kerstin Schroth – Ewa, This resting, patience is een langdurig, durational werk. Kun je ons vertellen waarom je deze performance wilde maken?

Ewa Dziarnowska – Ik wilde dat de dans van dichtbij zou gezien worden, in een ruwere, ‘kale’ vorm. In mijn studio-
praktijk benader ik dans vaak als iets dat wordt aangedreven door plezier of sensaties, of als een copingmechanisme. Een bijzondere ruimte waar ik graag tijd doorbreng, met een geheel eigen logica en ontologie. Het is een manier van kennen, van in dialoog gaan met jezelf en alles om je heen.
Ik wilde vooral vermijden dat dansen in This resting, patience geïnstrumentaliseerd zou worden om een specifieke betekenis over te brengen, dat de vorm bepaald zou worden door een beperkende dramaturgie of conceptualisering. Het verlangen om dans op een relatief vrije manier te verkennen, los van een vooraf vastgelegde choreografie, deed het idee van ‘installatie’ ontstaan. Dit kreeg vervolgens de vorm van een hybride gebeuren waar dans meer als een sculptuur kon functioneren. Die manier van denken gaf ons de vrijheid om ons te richten op de materialiteit en textuur van de dans – de poëtische dimensie ervan, eerder dan de logische opbouw, het narratief of de semantiek. Alsof we met het werk geen betekenissen creëren maar momenten.
Een ander aspect dat we onderzochten en dat daarop voortbouwt, is hoe nabijheid engagement creëert en kritische afstand verstoort. Ik wilde dat de dans simultaan van dichtbij en van veraf zichtbaar zou zijn. De toeschouwer bevindt zich zowel in het centrum van de aandacht als aan de rand van de ruimte, waardoor beide manieren van kijken ervaren kunnen worden, en er ook tussen gekozen en geschakeld kan worden tijdens de drie uur durende
performance.
De lange duur van het stuk is een belangrijk gegeven dat subtiliteit, nuance en complexiteit creëert en blootlegt. Door de herhaling gaat het publiek het werk uiteindelijk anders ervaren. Je besteedt niet enkel aandacht aan wat
er gebeurt, maar ook aan hoe het gebeurt en welke relaties en praktijken een rol spelen. Je kijkt naar een praktijk, een directe onderhandeling eerder dan naar een (re)productie.

Tijdens de voorstelling is het nummer What the World Needs Now van Dionne Warwick meermaals te horen. Waarom heb je dit nummer gekozen?

Ik denk dat het eerder een ontdekking dan een keuze was. Het is gewoon een nummer waar ik vaak naar luisterde in mijn studio, het inspireerde de dans. Het was een choreografische beslissing om het meermaals te laten terugkeren, om onze vaste posities te behouden en te werken met een cirkel van stoelen rondom ons.
Ik vertrek in mijn werk nooit vanuit een vooraf bedacht idee, vanuit een concept, waar ik dan geschikt materiaal voor probeer te vinden. Ik kijk liever naar wat ik al aan het doen ben, ik probeer te luisteren naar het materiaal dat er al is en bekijk het als iets noodzakelijks, als een reactie op een dringende behoefte en interesse. Waarom ik doe wat ik doe is mij bij het begin niet altijd duidelijk, soms blijft het zelfs lange tijd onduidelijk. Ik voelde me aangetrokken tot deze dans en ik heb geprobeerd te begrijpen wat de dans nodig had.
Ik begrijp dat omwille van de iconische en uitgesproken songtekst de verleiding groot is om de keuze voor dit nummer als belerend te interpreteren, maar het werk streeft geen vaststaand antwoord na. In plaats daarvan kozen we voor een politiek van erbij blijven: bij de vraag, bij elkaar, bij de inspanning van dansen in onzekerheid. In de eindeloze herhaling van het nummer vernieuwen en herdefiniëren we onze relatie tot de emoties en de vorm die de liefde en de muziek ons bieden.

Het publiek wordt uitgenodigd om dicht bij de twee performers (Leah Marojević en jijzelf) te gaan zitten, maar zich ook te verplaatsen, en zelfs naar wens de ruimte te verlaten en terug te keren. Het voelt bijna alsof je een rustruimte hebt gecreëerd voor het publiek, waar de tijd zich voorbij het lineaire ontvouwt?

In dit werk beschouw ik tijd eerder als iets verticaals dan als iets lineairs of horizontaals. Ik wil liever momenten creëren die het publiek toelaten een veld of landschap van ervaringen te betreden en weer te verlaten. Ik wilde dat Leah en ik een structuur hadden om op terug te vallen, maar tegelijkertijd ook veel vrijheid om in realtime keuzes te maken, zodat er steeds een levendigheid aanwezig blijft in alles wat we doen.
Door tijd te zien als een potentieel flexibel medium, wilde ik een ruimte creëren voor rust, een pauze, een meer meditatieve context. Ik heb veel nagedacht over hoe ik de vicieuze cirkel van kritiek kon doorbreken – de hedendaagse toestand waarin je net datgene nabootst wat je probeert te bekritiseren – en meer kon maken van wat ik wel in de wereld wil zien. Ik heb geprobeerd naar mijn eigen fysieke en mentale noden te luisteren. Ik pleit ervoor om de voorstelling te zien als een ontmoetingsplek, met een zekere mate van openheid over waar we op dit moment staan. Als een poging om de complexiteit van het huidige moment te vatten. En vanuit die gedachte blijf ik ervan overtuigd dat zorg voor de toekomst betekent dat we aandacht moeten besteden aan het heden. Er heerst een algemene sfeer van angst en isolatie. Met dit werk wil ik erkennen – niet ontkennen dat we sombere tijden beleven – maar tegelijkertijd niet berusten in de onophoudelijke herformulering van die toestand. Dat is onvermijdelijk naïef op deze schaal, maar het is een soort antigif voor de manier waarop we ons dagelijks gedwongen voelen te denken en te handelen in de huidige politieke en economische context.
Eén van de uitgangspunten was om ons meer te focussen op de sociale, democratische en relationele aspecten van dansen en performen, om zo de burgerlijke, op vertoon gerichte en afstandelijke praktijk van dansvoorstellingen achter ons te laten. De ruimte die hieruit ontstaat, is tegelijk informeel en feestelijk. Aandacht en engagement circuleren er in een feedbackloop tussen onszelf en het publiek. We staan stil bij het feit dat we ons allemaal samen in deze ruimte bevinden.

• Interview door Kerstin Schroth in het kader van Moving in November 2025,gepubliceerd op 9 november 2025
• Vertaald door Annabel Debaenst
• Kerstin Schroth is artistiek directrice van het Moving in November festival.