10 — 14.05

Emmanuel Van der Auwera Brussel

Can You Make a Hurricane?

theater — premiere

Les Halles de Schaerbeek

Aankomst met rolstoel te melden bij reservatie online of via het ticketbureauToegankelijk voor rolstoelgebruikersZitplaatsen zonder rugleuning | Engels → NL, FR | ⧖ 45min | €18/ €15

Kunstenaar Emmanuel Van der Auwera deed de afgelopen jaren onderzoek naar shooter drills (schietpartijtrainingen) in de Verenigde Staten. Ordediensten bouwen volledige decors na en bedrijven verkopen trainingsprogramma’s die mensen leren hoe ze rampen kunnen overleven. Alles flirt met de codes van het theater: de ‘waarheidsgetrouwe’ decors en scenario’s, de make-up van figuranten die gewonden spelen.

Van der Auwera interviewde deelnemers aan oefeningen, trainers én complotdenkers, die geloven dat massaschietpartijen in scène worden gezet om een strengere wapenwetgeving af te dwingen. In een zorgvuldige, minimalistische regie legt Van der Auwera de mechanismen van het complotdenken bloot en vermengt daarbij echte dialogen met live cinema en gevonden beeldmateriaal. “In zekere zin waren we visionair, we zagen de eerste rimpeling in het water tien jaar voor de storm”, merkt een grijnzend personage op tijdens het golfen.

De voorstelling roept een wereld op waarin begrippen als waarheid en werkelijkheid niet langer van tel zijn. Aan de vooravond van een grote expo bij BPS22 presenteert Van der Auwera zijn tweede theaterproject, op de grens van fictie en realiteit. Een chirurgisch portret van een dystopie die dichterbij is dan we denken, en een scherpe reflectie op de rol van theater in een post-truth tijdperk.

read more
MIAMI DEC 2019

NL Ik kom om 9u aan in de voorbehouden evenementenzaal in het Miami Hyatt Regency. De ruimte zelf spreekt boekdelen; veel te groot, met een zacht vloertapijt waarop een abstract patroon staat dat vaag op golven lijkt. In de hoek staat ons ontbijt uitgestald op een opklapbare tafel.

Sergeant Steve van het SWAT-team [Special Weapons and Tactics] uit Palm Beach is er al en praat met zijn SWAT-collega. Steve is slank en ziet eruit als iemand met wie je geen ruzie wil krijgen, en toch ben ik op onverklaarbare wijze graag in zijn gezelschap. Zijn collega is jong en breedgeschouderd. Ik merk de groep bibliothecaresses op, oudere vrouwen onder begeleiding van een stafmedewerker. De mensen van het massagesalon zijn er ook. Één van hen draagt een Batman T-shirt dat bizar genoeg past bij een schietpartijtraining.

ALICE is de afkorting voor Alert, Lockdown, Inform, Counter en Evacuate. Het is een programma dat bedoeld is om de overlevingskansen tijdens een schietpartij te vergroten, ‘voor het geval je met dit soort ramp geconfronteerd zou worden’, aldus onze instructeur. Sergeant Doyle is een kleine, kale man van in de vijftig met een gespierd lichaam. Overdag werkt hij als politieagent in New York, daarnaast werkt hij als ALICE-instructeur.

We worden opgedeeld in groepen. Ik zit in een team met Steve en een rabbijn uit Pennsylvania. Onze casus: een massaschietpartij in een gebedshuis. In allerijl versperren we de deur met een riem terwijl ieder zich in hun rol inleeft. Steve’s SWAT-reflexen worden geactiveerd en hij straalt een onheilspellende kalmte uit. Ondertussen heeft de rabbijn besloten dat hij het voortouw zal nemen. Een bibliothecaresse speelt de rol van schutter en stormt door de dubbele deuren binnen. Ze schiet met een gigantisch NERF-geweer schuimkogels in het rond. Ik word geraakt, maar niks aan de hand, het zijn maar schuimkogels. Als tegenreactie gooien we met rode zachte ballen die scharen en nietjesmachines, of wat dan ook, moeten voorstellen. Vervolgens storten we ons op de schutter en overmeesteren we haar.

Tijdens de daaropvolgende pauze praat ik met de jongeman van het massagesalon. Ze zijn hier, zegt hij, omwille van de Pulse nachtclub. De LGBTQ-gemeenschap is regelmatig een doelwit van massaschutters en ze ontdekten dat hun salon geen nooduitgang heeft. Ze willen weten wat ze moeten doen als er ooit iets zou gebeuren.

ORLANDO DEC 2023

Mijn stoel kraakt bij elke beweging. Mijn rug is gevoelloos, maar ik verroer me niet en kijk hem op gelijke ooghoogte aan, iets boven de cameralens. Ik zie hoe zijn ogen bewegen en twijfelen tussen aarzeling en vastberadenheid terwijl hij mijn vragen zo goed mogelijk probeert te beantwoorden. We zijn ver buiten het stadscentrum. Door de glazen wand is in de verte het silhouet van de attracties van Disney World te zien waaronder bezoekers in het zonlicht wandelen en fijne herinneringen creëren.

In eerdere interviews verborg hij zijn gezicht, een logische veiligheidsmaatregel voor een man die dertien jaar lang werd belaagd. Zijn appartement is onberispelijk, bijna steriel en amper gedecoreerd. Een robotstofzuiger rust aan zijn laadstation in de hoek. Het is een klein, gehoorzaam ding in een voor de rest statische ruimte. Hij lijkt altijd controle te hebben: over zichzelf, zijn verleden, het verhaal.

Maar wanneer de avond valt en de camera stopt met draaien, stelt hij zich open. Hij laat een glimp van zijn innerlijke wereld zien en van de last die hij met zich meedraagt. Walvissen, zegt hij, met al hun zeepokken en littekens en bootschroefmarkeringen, hebben iets elegants in hun manier van bewegen. Soms ziet hij zichzelf wandelen, en wij kunnen hem ook zien, maar er zijn onzichtbare dingen die met hem mee bewegen. Zoals een ijsberg. Zijn zoon was het jongste slachtoffer van het bloedbad op de Sandy Hook basisschool in december 2012.

 

MIAMI DEC 2025

We strijken neer bij Pelican & Rye, een diner op North Ocean Drive in Prohibition-sfeer. Ik ben te vroeg en wacht binnen terwijl ik afwezig naar de sportzender op de schermen boven de toog kijk. Hij komt niet veel later aan en lijkt de plek te kennen.

‘Laten we naar achteren gaan. Er is een terras waar we rustig kunnen praten,’ zegt hij.

Hij heeft twee boeken bij zich. Een ervan herken ik: Nobody Died at Sandy Hook. Hij heeft meegeschreven aan een van de hoofdstukken.

Al grappend raadt hij mij de krokodillensteak aan. Ik antwoord iets over krokodillentranen, maar ik bestel de drie mini cheeseburgers en hij de Caesarsalade. De zonnestralen die worden weerkaatst door het meer naast ons zijn verblindend en ik moet mijn ogen tot spleetjes knijpen om de persoon tegenover mij, een 55-jarige man met grijs haar en een vriendelijke blik, te zien.

‘Hoe oud was je dochter toen Sandy Hook gebeurde?’ vraag ik.

‘Tien’, zegt hij.

Een lange stilte.

‘Weet je, ik begrijp jouw standpunt hierover nog steeds niet,’ zegt hij uiteindelijk. ‘Je denkt dat ik deze theorie heb bedacht omdat mensen niet met trauma’s kunnen omgaan.’

‘Er zijn trouwens ook mensen die onderzoek doen naar jou. Ik heb het eens aan ChatGPT gevraagd. Kijk: Wat is Emmanuel Van der Auwera’s mening over complottheorieën en Sandy Hook? Er kwam een artikel over jou tevoorschijn. Het zegt dat jij gelooft dat deze gebeurtenissen zo traumatiserend waren dat mensen ermee dealen door te ontkennen dat ze ooit zijn gebeurd.’

Stilte.

‘Misschien’, antwoord ik ten slotte.

Niets aan hem ziet er ongewoon uit. Behalve dat hij gelooft dat ouders die hun kind die dag verloren acteurs en actrices zijn, bedriegers die hun hele leven lang een rol spelen.

Hij staat erop om te betalen. Voor hij vertrekt, kijkt hij mij aan.

‘Ik hoop dat je hebt gevonden wat je kwam zoeken.’

Hij vertrekt en ik wacht op mijn Uber. Boven ons hangt een reclamebord: een oude man die een gezichtsloze robot met twee zwarte puntjes als ogen omhelst.

 

  • Emmanuel Van der Auwera
  • Vertaald door Stine Evenepoel

Presentatie: Kunstenfestivaldesarts, Les Halles de Schaerbeek
Concept en regie: Emmanuel Van der Auwera | Assistent dramaturgie en montage: Pedro Gossler | Performance: Davis Freeman, Malak Atif | Make-up en performance: Dominique Binder | Make-up studio: Bloody Marys (Florence Thonet, Anne Van Nyen) | Creatief advies: Sophie Sherman | Lichtontwerper: Gregory Rivoux | AV-operator: Morgan Souren | Livestream en cameraman: Julien Stroïnovsky | Productie en administratie: Entropie Production (Pierre-Laurent Boudet, Stephanie Bouteille, Lucille Belland)
Coproductie: Kunstenfestivaldesarts, Les Halles de Schaerbeek, CIGO (Studio Van der Auwera) 
Residenties: Bodeek Brussels, Les Halles de Schaerbeek
Met dank aan Harlan Levey Projects, courtesy Harlan Levey Projects en de kunstenaar

website by lvh