16 — 19.05
Alberto Cortés Madrid
El corazón de Ester
theater — premiere
| Spaans → NL, FR, EN | ⧖ 1h | €20 / €16
In de 19de eeuw werd op het Engelse platteland een mysterieus manuscript gevonden met dagboekfragmenten en liefdesgedichten van een vrouw genaamd Ester. In haar teksten beschrijft ze hoe ze langzaam verdwijnt door zich volledig over te geven aan haar geliefden. Alberto Cortés trekt een parallel tussen die overgave aan een geliefde en zijn eigen overgave aan een publiek. Hoe deze relatie wordt bepaald door bekijken en bekeken worden, en hoe bekeken worden uiteindelijk doet verdwijnen. Daarom besliste hij dit stuk slechts 50 keer op te voeren: daarna zal het volledig opgebrand zijn door de blikken van de toeschouwers, als een kaars die definitief uitdooft. Cortés vraagt zich ook af of er zoiets bestaat als queer devotie, en verbindt deze met de hoop op een nieuwe toekomst.
Na het succes van Analphabet brengt Cortés opnieuw een hypnotiserende performance waarin literatuur en romantische ontboezemingen elkaar vinden in een gracieus verbond. El corazón de Ester is een poëtische schuldbelijdenis over hoe de performativiteit van de liefde ons totaal uitput maar tegelijk ook voedt, over de existentiële dimensie van eenzaamheid en de kwetsbaarheid van het lichaam. Een rituele voorstelling over de scène als bedevaartsoord voor devotie, risico, liefde – en tegelijk een pleidooi voor meer zorg voor het performen.
NIEUWE MYTHEN
Fragmenten uit de dagboeken van EsterIn een nieuwe poging tot fictieve mythologie, vervorm ik de werkelijkheid en probeer ik nieuwe verhalen te creëren: vreemde verhalen die niet worden verteld, mythen die ik had willen horen, nieuwe bronnen waarin ik mijn toevlucht zoek. De mannelijke geschiedenis en de door de academische wereld opgestelde realiteitsmechanismen sluiten ons buiten – wij, de queers, wij, de romantici, degenen onder ons die niet deelnemen aan geweld, de lichamen die niet ten strijde trekken, de dissidente en gemarginaliseerde lichamen, de dromers, de harten die door de liefde zijn verwond, de broze zielen, degenen voor wie poëzie een mogelijke toekomst is en het verzet van het lichaam een wapen. Als er geen mythologie is voor ons, zullen we die zelf moeten uitvinden. Met het manuscript van Ester creëerde ik een nieuwe fictie die de inspiratiebron vormde voor het theaterstuk. Hieronder deel ik vier fragmenten uit het dagboek van Ester die ‘tot op vandaag bewaard zijn gebleven’:
O, ik beef over mijn hele lichaam van het groene licht. Ik ril en zweet van het bed van de dag naar het bed van de nacht. Ik draag de koorts van de keuken naar de woonkamer en van de woonkamer naar het raam. Mijn vriendin Ester, wie ben jij, want het lijkt alsof jouw klokken zijn stilgevallen? Ik wring de lakens uit, doordrenkt met de demonen van de vroege ochtend, ik leg mijn geest neer in de tuin, hij neemt de geur van stukjes platteland in zich op en ik slaap gehuld in oerwoud. Dan denk ik aan alle harten die ik liefheb en hoe mijn borstkas te klein is om ze allemaal te bevatten; dan vraag ik de stomme of ik een zeemeermin ben, en zijn stilzwijgen spreekt boekdelen. Ik ga lopen in het bos; als mijn blik die van een eekhoorn of een spitsmuis kruist, ben ik al tevreden. Ik schrijf morgen verder; ik ga ervoor zorgen dat je verliefd op mij wordt, stap voor stap.
Leeuw van de rede, zwijg even. Vanmorgen zag ik Arthur Ojosturbios aan zijn baard krabben en vechten met een vlieg die vast-besloten was op zijn gezicht te landen. Ik glimlachte. Mijn handen werden gevoelloos van naar hem te kijken. Ik verloor bijna een tand. Ik zie geen gevaar in Arthurs ogen; ik zie de nacht, ik zie de domheid die haar klauwen toont, de wreedheid van een kind. Ik ben niet bang voor zijn ogen; ik zou er de hele lente in kunnen zwemmen, ik zou in mijn eentje met ze kunnen dansen. Ik zou van hem kunnen houden door zijn wervelwind van leegte te omarmen. Ik ben in staat mijn voeten te negeren, mijn enkels vast te binden om niet te ontsnappen, en het gevaar met mijn mond te verslinden. Geest, red mij van de hitte die ik in mijn vingers voel. Als ze me, om mijn delirium te bedaren, aan de bomen zouden moeten vastbinden, zou ik mijn armen kunnen afhakken; ik ga de dood gelukzalig tegemoet als ik de erogene zone van dapperheid even aanraak. Vandaag is de ochtend zonnig en galopperen de paardenkoetsen op mijn voorhoofd. Vurig leven, ik voel dat je me uitput naarmate ik meer naar je verlang.
Gisteren droomde ik dat, terwijl ik stierf, het licht kwam, als een donderende dageraad. Terwijl ik stierf, zag ik mijn zus Cloth
glimlachen; ze glimlachte niet van geluk, maar omdat ze in mijn vrede kon binnentreden. Toen ik stierf, veranderde het bosje op het veld in hagel en viel het plotseling neer in een verschrikkelijke storm. Ik dacht eraan om afscheid te nemen van mijn arme vriendin Myrtell; ik herhaalde haar naam op mijn kussen, maar mijn stem klonk niet als de
mijne. Mijn arme vriendin, mogen rampspoed en de sneeuwstorm je spoedig naar mij toe brengen, en moge je, als een gevoelige geest, rusten in mijn kwartsarmen. Hier, altijd in vrede. Maar op dat moment werd ik gewekt door een warme aanraking, alsof een man mijn lies streelde. Ik heb nog niet genoeg lief om er een einde aan te maken. Ik ga nog niet weg. Toen ging ik een wandeling maken zodat de lucht de roodheid van mijn gezicht zou halen, en ik zag Águeda met haar parasol over de aardeweg lopen; ik wenste dat ze in een plas zou vallen. Daarna wenste ik dat ik haar was, dat ik haar haar had. Waarom zou God mij geen veranderlijke ziel geven, in staat om zonder toestemming lichamen binnen te dringen? Elke middag, tijdens mijn wandelingen over de aardeweg, ontstaat er een geheime orgie van verlangens, blikken en uitgezonden geesten, die ik van ver kan zien. En haastig sluit ik de deur van mijn huis en geef ik mezelf, alleen, over aan de nacht, mijn erotische metgezel.
Ik wist niet of dit mijn laatste duizend stappen zouden zijn. Als ik vandaag wegga, zal ik nooit meer een kalanderleeuwerik, een lawine of het opborrelende zuur zien. Vanmorgen, op weg naar de kerk, voelde ik me doorzichtiger dan gewoonlijk; al dagen verberg ik dat ik twee vingers aan mijn linker-
hand mis. Het is zeer waarschijnlijk dat ik vanmiddag, na wat tijd in het bos te hebben doorgebracht en mijn Myrtell bij haar huis te hebben afgezet, volledig zal verdwijnen. De liefde die ik voor iedereen voel, verandert in een zoete trance. Ik vind nog steeds troost in het schrijven, maar ik ben rusteloos. Zou ik weer een veulen kunnen worden? Zal er sneeuw vallen? Ik wilde de toppen voor mezelf, maar ik heb intussen begrepen dat ze niet van mij zijn. Welnu, ik zal terugkeren in een gedaante die noch vrouwelijke, noch mannelijke botten vereist. Het is al middag en ik kan mijn handen bijna niet meer zien. Genoeg. Ik wil mijn vergankelijkheid niet in angst doorbrengen. Ik heb liefgehad a s een beer en voor altijd. Mijn st l is ru m.
E t r
- Alberto Cortés
- Vertaald door Stephanie Lemmens
16.05
- 20:00
17.05
- 16:00
- + aftertalk gemodereerd door Andrea Rodrigo (EN)
18.05
- 19:00
19.05
- 20:00
Presentatie: Kunstenfestivaldesarts, Théâtre Varia
Concept, dramaturgie, tekst, regie en performance: Alberto Cortés | Lichtontwerp en -techniek: Benito Jiménez | Geluidsontwerp en -techniek: Óscar Villegas | Muzikale leiding en violen: Luz Prado | Gitaren: Adriano Galante | Koor en piano: proyectoeLe | Technische leiding: Cristina Bolívar | Boventitels: Marion Cousin | Scenografie: Víctor Colmenero Mir | Schilderij: Miguel Oliver | Kostuumontwerp en productieassistentie op tournee: Gloria Trenado | Hoed: Patricia Buffuna | Bewegingscoach: Jane Novás | Extern oog: Amalia Fernández | Fotografie: Manu Rosaleny, Alejandra Amere | Video: Johann Pérez Viera
Productie: El Mandaíto Producciones SL | Coproductie: Kunstenfestivaldesarts, Centro de Cultura Contemporánea Condeduque, Grec 2026 Festival Barcelona, Festival d'Automne à Paris, Théâtre de la Bastille, Centre de les Arts Lliures de la Fundació Joan Brossa, Agencia Andaluza de Instituciones Culturales - Teatro Central, Tanzquartier Wien
Met de steun van Festival Citemor, CAMPO, Azala, Graner
Voorstellingen in Brussel met de steun van de Spaanse Ambassade in België