Q&A met Orian Barki & Meriem Bennani

NL Hoe verhoudt Bouchra zich tot jullie eerdere samen-
werkingen, met name 2 Lizards?

Meriem Bennani – Bouchra hanteert een gelijkaardig principe als 2 Lizards: antropomorfe 3D-dieren tegen een liveaction achtergrond. De productiekwaliteit van Bouchra is aanzienlijk hoger dankzij het ongelooflijke werk van cinematograaf John Michael Boling en hoofd animatie Jason Coombs. Samen met hen konden we een stijl ontwikkelen die de sterke elementen uit ons eerder werk combineert met een meer filmische insteek die een groter verhaal kan dragen.

Orian Barki – 2 Lizards was een dagboekachtige film en dat geldt ook voor Bouchra. Hij bevat onze toon, die ik zou omschrijven als romantisch en geestig, maar Bouchra is donkerder en melancholischer. 2 Lizards was een van de leukste projecten waaraan ik ooit heb gewerkt. We voelden ons zo geïnspireerd, vrij en speels. Het maken van Bouchra daarentegen was veel delicater omdat we met een zeer kostbaar en persoonlijk onderwerp werkten. We wilden er zeker van zijn dat alles goed zat. Dat deden we door veel belang te hechten aan nuances.

Wat voegt jullie praktijk als beeldend kunstenaars
toe aan het maken van films, en dan in het bijzonder animatiefilms?

MB – Omdat we niet binnen de traditionele ‘filmindustrie’ werken, denk ik dat we in staat zijn om snel video’s te produceren en onze eigen regels te verzinnen. Orian is een documentairemaakster die alles zelf doet, van het filmen tot de montage, terwijl ik een artieste ben die met heel verschillende formats en media werkt. Dit soort vrijheid is bijzonder uniek in de animatiesector, die zo arbeids- en kostenintensief is dat er vaak zeer rigide processen en methodes mee gepaard gaan. Natuurlijk moesten we enkele regels opstellen om met een klein team een speelfilm klaar te krijgen en de bergen werk te trotseren, maar we konden het verhaal ook voortdurend herschrijven en ingrijpende wijzigingen aanbrengen totdat we het gevoel hadden dat de film de juiste toon had gevonden. Deze manier van werken was onmogelijk geweest binnen een traditionele animatieproductie.

OB – Mijn invalshoek was: hoe brengen we spontaniteit in dit starre medium dat animatie is? Hoe maken we het soepel? Met dialogen? Hoe kunnen we gaandeweg beslissingen nemen? Toen we 2 Lizards maakten, konden we op het gevoel werken omdat we maar met z’n tweeën waren en de afleveringen kort waren, ongeveer twee tot vijf minuten lang. Met Bouchra behielden we deze spontaniteit door het team klein te houden en iedereen verantwoordelijk te maken voor meerdere productielijnen. Meriem en ik bedachten bijvoorbeeld de personages, monteerden de scènes en spraken de stemmen in. Zo konden we een scène opnemen, deze met storyboards monteren en vervolgens opnieuw opnemen en het verhaal gaandeweg verder uitwerken. Voor dit proces hoefden we geen opnamestudio te boeken, af te stemmen met acteurs, het materiaal naar de monteur te sturen en al dat soort dingen. En uiteindelijk zijn zelfs de tekeningen die ik als storyboards had gemaakt in de film terechtgekomen!

Waarom hebben jullie ervoor gekozen om dit verhaal in deze animatiestijl te vertellen, met dieren als personages?

MB – In zekere zin waren de animatiestijl en de dieren er al voordat het verhaal er was. Met 2 Lizards realiseerden we ons dat we een eigen toon en een stijl hadden gevonden om verhalen te vertellen: de rauwe en naturalistische dialoog van een documentaire die contrasteert met de directe symbolische zeggingskracht van sprekende dieren. We wilden zien hoe dit zich zou vertalen naar een langer verhaal; dat was het uitgangspunt. Animatie bleek ook een geweldig medium te zijn om zowel een nabijheid als een afstand te creëren met Bouchra terwijl ze zich doorheen meerdere werelden, talen en situaties beweegt. John Michael Boling en Jason Coombs hebben de stijl en sfeer ook mee bepaald dankzij hun geheel originele benadering van animatie en hun gebruik van Blendersoftware als artistiek instrument.

OB – Bouchra is een pleaser, altijd beheerst, maar ze draagt intense emoties en woede in zich. Dus we dachten dat een coyote die spanning goed zou weergeven. Het is een wild dier dat er gedomesticeerd uitziet. Het was ook een knipoog naar Legoshi, de wolf uit de anime-serie Beastars.

Wat zijn de grootste invloeden voor jullie visuele stijl?

MB – Voor mij zijn dat dingen die ik dagelijks zie: vroege Amerikaanse tekenfilms, de wereld van de chaabi- en raimuziek, en heel veel films. Ik was ook een grote fan van Culturesport, het animatieproject van Jason en John Michael.

OB – Toen we aan Bouchra werkten, raadde John Michael me Chungking Express van Wong Kar-Wai aan. Die film werd een visuele inspiratiebron voor heel wat van
de shots.

Wat heeft jullie ertoe aangezet om jullie persoonlijke ervaringen te verwerken in een film als Bouchra?

MB – We hebben allebei vooral aan documentaires gewerkt of met gewone mensen die zichzelf speelden, dus het voelde heel natuurlijk om onze eigen levens in een film te verwerken. Bouchra was aanvankelijk bedacht als een gescripte fictiefilm. Pas een jaar na de start van de productie hebben we het realistische element van de telefoongesprekken met mijn moeder als metaverhaal toegevoegd. Niets van wat we tot dan hadden geschreven voelde zo genuanceerd en sterk aan als deze gesprekken.

OB – Meriem maakte altijd al werk dat geïnspireerd is door haar familie en haar thuis. Haar moeder speelt een rol in verschillende van haar films, maar nooit als zichzelf. Ik had al het gevoel dat ze op een dag een film over hun relatie zou willen maken. Ik voel me vereerd dat ze mij dit verhaal heeft toevertrouwd.

Met welke uitdagingen kregen jullie te maken bij het vertellen van zo’n persoonlijk verhaal, waarin je eigen vrienden en families een rol spelen?

MB – Afgezien van de voor de hand liggende gevoeligheden, zou ik zeggen dat het het moeilijkst was om gewoon te ‘werken’. In veel gevallen kon ik niet goed inschatten of bepaalde scènes nu superinteressant of juist heel alledaags waren, omdat ik er te dicht bij stond. Op die momenten liet ik Orian het voortouw nemen en vertrouwde ik op haar geweldige instinct voor sterke verhalen.

OB – Het was belangrijk om een balans te vinden tussen het verhaal uit de verf laten komen en rekening houden met Meriems grenzen. Hoewel ik Meriem al jarenlang heel goed ken en vertrouwd ben met haar relatie met haar moeder, ben ik een buitenstaander wat betreft de cultuur en taal van de plek waar het verhaal zich afspeelt. Ik wilde mij hiervan bewust zijn en me zo goed mogelijk informeren alvorens mijn ideeën over het verhaal te delen. Voor Meriem was het allerbelangrijkste om geen zwart-witpersonages te creëren die ‘slecht’ of ‘goed’ waren. Om te voorkomen dat een westers publiek de film zou zien en zou denken: “O, wat is het toch moeilijk om queer te zijn in Marokko”. Soms had ik het gevoel dat ze erg beschermend was tegenover haar personages en conflicten uit de weg ging. Dat waren de momenten waarop ik me afvroeg hoe ver ik kon doorduwen. Uiteindelijk kwam het erop aan creatief om te gaan met conflict. Hoe vertel je een boeiend en spannend verhaal zonder al te veel te focussen op conflict en de oplossing ervan? Hoe breng je de liefde, tederheid en zorg die aanwezig zijn in deze relaties in beeld en laat je tegelijkertijd de afstand en stilte doorschemeren?

• Vertaald door Mats Minnaert