Interview over A Flower of Forgetfulness

Katrina Nzegwu – De titel van de installatie luidt A Flower of Forgetfulness. Hoe zijn jullie op die titel gekomen? Wat houdt het in om vergeten te worden?

Apichatpong Weerasethakul – Bij het overlijden van Ryuichi Sakamoto besefte ik hoe hard zijn composities mijn tienerjaren hebben beïnvloed. Hoe ze de soundtrack van mijn leven werden. Ik moest ook denken aan The Pilgrim Kamanita, een oud boek over de liefde tussen twee personages, een liefde die zich uitstrekt van het verleden tot in het oneindige, wanneer het universum niet meer bestaat. Op een bepaald moment in het verhaal gaat het over een bloem uit een denkbeeldig land. Als je eraan ruikt, vergeet je alles. Zo’n bloem zou echt moeten bestaan. We zouden de wereld telkens opnieuw moeten kunnen ontdekken – zonder conditionering, zonder herinneringen. Sakamoto doet dat voor mij: zijn muziek zorgt ervoor dat ik de wereld telkens opnieuw zie, met een frisse blik. Vandaag de dag is dit idee van alles telkens opnieuw te kunnen zien belangrijker dan ooit.

A Flower of Forgetfulness wordt gepresenteerd in de Brigittinenkapel, die werd gebouwd in 1663. Er ontstaat een interessante wisselwerking tussen de kapel en de technische elementen van de installatie. Welke invloed had de ruimte op de creatie van het werk?

AW – De verticaliteit van de ruimte trok onmiddellijk mijn aandacht, hoe die je dwingt omhoog te kijken. Dat sloot aan bij iets dat me momenteel bezighoudt, namelijk hoe mensen proberen de hoogte in te gaan en boven zichzelf uit te stijgen – een berg beklimmen, de ruimte verkennen… Wat ons terugbrengt bij de bloem en het idee van voorbij het geheugen te willen gaan. Te willen ontsnappen naar een andere dimensie.

De installatie is een indrukwekkend eerbetoon aan samenwerking. Als kunstenaars hebben jullie allemaal al eerder samengewerkt: hoe belangrijk is co-creatie in jullie praktijk?

AW – Ieder van ons reageert anders op een ruimte. Iedere creatie reflecteert de combinatie van al onze reacties, op de architectuur, zelfs op de temperatuur van de ruimte – die bepalend is voor de hoeveelheid rook, de akoestiek, de manier waarop mensen de ruimte beleven. Die onvoorspelbaarheid samen onderzoeken is bijzonder kostbaar, en heeft een impact op alle creaties die volgen.

Het werk bestaat uit vier projecties, waaronder één op een groot wit doek dat aan touwtjes hangt, zachtjes golft en als een wolk boven het publiek zweeft. De plooien en vouwen van het doek lijken een weerspiegeling van hoe herinneringen en dromen in de loop van de tijd evolueren en van vorm veranderen. Wat is het idee hierachter?

AW – Rueangrith, Pornpan en ik hebben recent, samen met Guo-Liang Tan, gewerkt aan een openluchtinstallatie in Singapore getiteld Two Who Remember the Sea. Daarin gebruiken we ook een doek, dat deels door de wind en deels door een motor in beweging wordt gebracht. Het interessante is dat je je bewust wordt van het onzichtbare, de wind, maar ook van je eigen lichaam in de ruimte en de stroom van het leven rondom je. Ik zou het geweldig vinden als toeschouwers zich ook met dit werk bewust worden van alle op elkaar inwerkende elementen en zo mee de energie in de ruimte bepalen.

Rueangrith Suntisuk – Ik vind het vooral interessant hoe het doek met het publiek speelt en de toeschouwers in beweging brengt, of er juist voor zorgt dat ze afstand moeten houden. De installatie wordt als het ware live gemaakt.

Een rode draad in jullie praktijk is een fascinatie voor licht, geluid, kleur… en hoe deze elementen herinneringen en innerlijke beelden oproepen, hoe hun fysieke en immersieve vormen lichaam en geest beïnvloeden. Welke ervaring willen jullie creëren voor het publiek dat de installatie bezoekt?

AW – Bij film word je geconfronteerd met één enkel vlak. In een performanceruimte zijn er verschillende ervaringen mogelijk, meerdere gezichtspunten. Ik wil graag dat mensen op ontdekking gaan zonder dat ze een vastgelegd idee hebben van hoe de voorstelling zou moeten zijn of er zou moeten uitzien.

Pornpan Arayaveerasid – Als je naar een voorstelling kijkt, ga je op reis in je gedachten. Met onze installatie maak je ook een fysieke reis: je verplaatst je in de ruimte en je kan de stelling beklimmen. We spelen ook met kinetische elementen als licht en geluid. Ik ben benieuwd om te zien hoe verschillende publieken die elementen anders zullen waarnemen.

De bewegende beelden bevatten dagboekachtige fragmenten van jullie dromen, een terugkerend motief in jouw werk, Apichatpong, net als het idee van losse flarden die samensmelten tot één geheel. Kunnen jullie iets vertellen over hoe jullie vanuit die droomwereld een ruimte voor verbinding creëren?

AW – Het zien van een voorstelling, of een film in de bioscoop, is ook een collectieve droom, toch? Vooral experimentele film doet je echt proeven van vrijheid. Auditieve herinneringen, visuele herinneringen – ze stromen als een rivier, als een briesje. Dit idee van aanwezigheid, waarbij je naar een herinnering kijkt zonder eraan gehecht te zijn, was een van de redenen waarom deze film is opgebouwd uit korte, willekeurige fragmenten.

Koichi Shimizu – De soundtrack bestaat uit geluiden die ik de afgelopen jaren her en der heb verzameld, en die hopelijk vanzelf met elkaar in dialoog gaan. Daarnaast heb ik er muziek in verwerkt die Ryuichi Sakamoto voor een eerder werk van Apichatpong had gecomponeerd, maar die uiteindelijk niet is gebruikt. Dus ook de herinneringen en emoties van Sakamoto zijn in het werk verweven.

PA – Deze ruimte is een verzamelplaats van al onze herinneringen. Mijn herinneringen zaten vroeger in mijn hoofd, maar nu ze onderdeel zijn van het werk gaan ze in interactie met de herinneringen van anderen. De geluiden uit Koichi’s herinneringen, de voetstappen uit die van Apichatpong – wanneer deze herinneringen met elkaar in contact komen, ontstaat er een geheel nieuwe wereld.

Het werk bevindt zich in een ruimte tussen weten en niet-weten, wakker zijn en dromen, realiteit en illusie. In een wereld waar polarisatie en reactionaire tendensen de toon zetten, komt het aannemen van een voortschrijdend en vormloos perspectief bijna neer op een politiek statement. Welke rol speelt pluraliteit in jullie praktijk, en in hoeverre is het een daad van verzet? 

AW – We willen zoveel controleren. We kaderen het leven in en noemen dat film, we ritmeren de tijd, we willen alles controleren. Niet weten is beangstigend, maar werken vanuit het onbekende kan ook bevrijdend zijn. Voor mij gaat het om het kijken, om aandacht en observatie. Om het creëren van een ruimte voor contemplatie; een niet-oordelende kijk op de wereld.

KS – We tonen primaire elementen: licht, wind, geluid als een fysieke vorm, trillingen. Als deze elementen samenkomen, kan dat bij het publiek bepaalde beelden oproepen, of naar iets verwijzen dat op dit moment in de wereld gaande is, maar dat is niet per se onze bedoeling. Dit betekent niet dat we niets specifieks willen weergeven, maar we gaan ervan uit dat elke toeschouwer iets anders ervaart, andere associaties maakt.

Akritchalerm Kalayanamitr – De allereerste versie van de film bevatte geluiden van oorlogen en andere dingen die in de wereld gebeuren. We besloten het geluid niet te gebruiken en de verbeelding van het publiek te laten spreken. Stilte kan ook een vorm van geweld zijn, of juist van rust en vrede. Daar wilden we mee experimenteren.

Het publiek mag zich in de kapel vrij verplaatsen, en er zijn platforms aanwezig waardoor het werk vanop drie verschillende hoogtes kan worden bekeken. Hoe verhoudt die uitnodiging om de eigen kijkervaring vorm te geven zich tot jullie bredere interesse om een post-theatrale filmische ruimte te creëren?

AW – De toeschouwers monteren zelf hun ervaring, ze kiezen vanuit welk standpunt ze naar het scherm kijken en hoe ze de illusie van deze herinnering betreden. Hiermee creëren we een ander soort cinema; een die bestaat in de werkelijkheid, maar ook in de verbeelding van het publiek.
Het belangrijkste is dat het werk op elk moment kan ‘beginnen’. Het gaat om de schikking, of de stroom van informatie, doorheen de tijd. Het werk zal constant verschuiven en transformeren, net zoals een bloem die bloeit.

• Interview door Katrina Nzegwu, april 2026Vertaald door Stephanie Lemmens
• Katrina Nzegwu is een in Londen gevestigde kunstenares, schrijfster en assistent-curatrice Internationale Kunst bij Tate. Haar werk balanceert op de grens tussen het politieke en het absurde en stelt deze grens ter discussie. Met zwarte humor en veelvuldig gebruik van referentieel of archiefmateriaal onderzoekt ze persoonlijke en collectieve herinneringen en ervaringen. Nzegwu werkt rond semi-fictieve mythologie, intergenerationele verhalen en belichaamde kennis. Ze studeerde af in beeldende kunst en kunstgeschiedenis aan Goldsmiths College en behaalde een master in grafische kunst aan het RCA. Ze maakt deel uit van het creatieve collectief When They Meet.