Fever Room

De streling van een zachte vrouwelijke stem voert ons mee naar een ouderwetse ziekenhuiskamer in de tropen, een versleten witte kubus die enkel wordt gedefinieerd door de naar buiten gerichte ramen. Net als het delicate ruisen van de golven nemen de gedempte plattelandsgeluiden en de zachte vertelling ons mee op een reis doorheen een fijnmazig weefsel van tijd en fantasie. Op de maat van Apichatpong Weerasethakuls kenmerkende dromerig ritme, zwervend door haar favoriete plekken en flitsen van haar stad, laten we ons leiden door fragmenten van het geheugen van de spreker, om daarna terug te keren naar het ziekenhuis als naar een thuis. Thuis, in de Fever Room, waar de geest zweeft tussen de door het venster gekaderde hemel en gedachten van onder de grond te zijn. Tussen de rustige muren van hun bestaan zijn de bewoners beschermd tegen de romantiek en het geweld van de buitenwereld. Het leven en de dood nemen de tijd om elkaar te spreken.

Langs gefragmenteerde paden reizen we over land en water, vangen een glimp op van relaties en conversaties, gezichten en stemmen. Tussen deze langdurige momenten van emotie en landschap ontwaren we ook een aangrijpende herinnering aan de sociale context – een standbeeld van Sarit Thanarat, een van de meest repressieve despoten die Thailand onder staat van beleg heeft geregeerd – naast een beeld van Quan Yin. In deze korte maar krachtige verwijzing naar het militaire regime in Thailand herkennen we de blijvende inzet van de filmmaker om de hachelijke situatie en staat van angst in zijn land te verlichten. De enige bescherming tegen een dergelijke verontrustende kwestie is de witte kamer waar we naar terugkeren – deze wachtkamer tussen Hemel en Aarde, waar het hart zich kan openen voor verleden en toekomst, zonder deel te moeten nemen in de race van het heden. Kijken we door de ogen van een jonge Weerasethakul, die kijkt naar de wereld vanuit de werkplek van zijn ouders in het ziekenhuis, en de problemen van de grotere wereld bespiegelt?

De film deemstert weg in duisternis. We blijven achter, ondergedompeld in een zwangere stilte. Naarmate de tijd ons langzaam toelaat onze ogen aan te passen, merken we dat we ons in een duister landschap bevinden – een nieuwe open ruimte buiten het scherm die de filmische wereld vermengt met een diepe uitgestrektheid van mist en regen. De naadloze overgang naar deze naamloze droomwereld voelt aan als een soort bovennatuurlijke transportatie. Geleidelijk worden we opgenomen in een betoverende reis van licht en geluid, in een wereld tussen slapen en waken. We bevinden ons in een ruimte tussen het bewustzijn in, waar enkel de schaduwen van anderen flikkeren in de verre mist. De lichtshow neemt ons mee op een dramatische reis, het voelt aan alsof we de sensatie van het vliegen hebben ontdekt, zowel in de abstracte mist als diep in onszelf. We beginnen aan een fantastische reis door een soort mistig vacuüm dat ons steeds dieper in een kinderlijke staat van zijn en een metafysisch domein binnentrekt. Terwijl we alleen en vrij door lagen van wolken en diepzee zweven, zinken we diep in een rijke binnenruimte, die de huiden die afscheidingen vormen oplost.

En zo keren we terug, naar onszelf, zittend op de vloer van het theater – neen, zittend op de vloer van het theaterpodium – in gesprek met de vochtige geur van regen en de kolkende mist, gehypnotiseerd door deze wereld van licht en geluid. We voelen ons gevuld met een eigenaardig gevoel van krachtdadig alleen-zijn, met een kennis van diepe verbondenheid en uiterste kleinheid. Weerasethakul breidt de taal van de film en het theater uit. Hij breekt met een rustige vrijheid letterlijk de cinema en zijn vermeende beperkingen open en laat de toeschouwer door zijn eigen verbeelding reizen, gevoed door de verfijnde creatie van de filmmaker. Met zijn kenmerkende sierlijkheid brengt hij ons terug naar een primitieve gevoeligheid. Terwijl we genieten van het plezier van de traagheid in onze tijd van oppervlakkige directheid, wakkert het heiligdom van het theater een herstel van de zintuigen aan. We ervaren een diep gevoel van opluchting wanneer de reis ons uiteindelijk brengt naar een diepere dimensie waarin we kunnen bestaan.

Fever Room is een werk dat zowel definiëring als categorisering tart. Het legt de nadruk op geuren en nuances die onze cellen binnensijpelen, raakt ons natuurlijk begrip en verlangen naar niet-lineaire expressie, terwijl de dimensies van tijd en ruimte zich uitrekken, buigen en fragmenteren in onregelmatige, organische vormen. Ondergedompeld in de echo’s van gefluisterde verhalen en de dansende schaduwen van Plato’s holbewoners, worden we voorzichtig herinnerd aan de kloven tussen de realiteiten waarin we bestaan. Een experimenteel meesterwerk en een ode aan de gratie en wijsheid van Apichatpong Weerasethakul.

Angela Reynolds (SCAI the Bathhouse)

ACC Theater Opening Festival 2015

Vertaling: Michael Meert