Macaquinhos

    17/05  | 20:30
    18/05  | 22:00
    19/05  | 20:30
    20/05  | 20:30

€ 16 / € 13 (-25/65+)
1h 30min

Enkel voor volwassenen / bevat naaktheid

Macaquinhos is een happening, een vorm van body art, die gestalte probeert te geven aan een daad van protest. Tien Braziliaanse kunstenaars ontwikkelden naar aanleiding van een reflectie over de Noord-Zuidproblematiek een ‘dans’ die het lichaam benadert als een metafoor van de wereld: hiërarchisch opgedeeld, genormaliseerd, onderworpen aan machtsverhoudingen, van boven tot onder. De Macaquinhos-dans ontstaat vanuit het onderlichaam en focust op de anus – de meest democratische, maar misschien ook de meest onbespreekbare lichaamsopening. Wars van stereotypen over een bevrijde, sensuele dans geeft elke uitvoering van Macaquinhos uiting aan een verlangen een collectief en gedekoloniseerd lichaam te vormen. Deze in Brazilië fel bekritiseerde artistieke en politieke insteek probeert elke vorm van hiërarchie af te zweren en trotseert (heel) letterlijk de taboes. Desoriënterend…

Zie ook
Art & Populism – Brazilian arts under attack op 18/05 – 18:30

Met
Andrez Lean Ghizze, Alessandra Domingues, Caio, Daniel Barra, Fernanda Vinhas, Iaci Kupalua, Luiz Gustavo, Marine Sigaut, Rosangela Sulidade, Teresa Moura Neves, Alessandra Domingues 

Nemen ook deel aan het project
Ana Carolina Pires, Alzira Incendiaria, Carolina Castanho, Gui Godoy, Serguei Dias, Mavi Veloso, Yang Dallas, Yuri Tripodi 

Met dank aan
Núcleo do Dirceu, COMO_clube, Fabio Morais, Casa Amarela, Gustavo Saulle, Casa do Povo, Casa da Luz, Lote

Presentatie
Kunstenfestivaldesarts, L’L – Recherche expérimentale en arts de la scène

Back to top

Eén van de onderzoeken die een bijzondere impact hebben gehad op de artistieke ervaring is het overwinnen van de verlammende kwetsbaarheid ten opzichte van andere mensen, eigen aan de huidige politiek van subjectiviteit. Omdat de kwetsbaarheid de conditio sine qua non is voor iemand anders om te stoppen met gewoonweg een projectie te zijn van vooraf bepaalde beelden en een levende aanwezigheid te worden, vanwaaruit we onze existentiële territoria kunnen bouwen evenals de veranderende grenzen van onze eigen subjectiviteit.
Suely Rolnik  

Macaquinhos (Portugees voor kleine apen) werd geïnspireerd door het boek The Brazilian People – The formation and meaning of Brazil door Darcy Ribeiro, tijdens een artistieke residentie in Núcleo do Dirceu, Teresina (Piauí), in 2011. Sindsdien heeft het gediend als een horizontale samenwerkingsplaats voor kunstenaars uit verscheidene formaties, vooral onderzoekers in hedendaagse dans en performance art. In 2015 verenigden de performers Andrez, Caio, Daniel, Fernanda, Iaci, Luiz, Rosangela en Teresa zich tot de cast van Macaquinhos.  

Het werk onderzoekt de metafoor van de anus als de ‘zuidelijke hemisfeer’ van het lichaam, in een poging tot ondermijning van de heersende dominantie van de noordelijke kennistheorieën die ervan uitgaan dat wat boven is belangrijker is dan wat zich beneden bevindt. Dit idee “zorgde ervoor dat de eerste dokters en religieuze leiders het menselijke achterste beschouwden als iets van minder belang (…). Het is op zijn minst eigenaardig te geloven dat een deel van ons lichaam wild is, terwijl andere delen worden aanvaard als goddelijk” (Putnam, 2000, p. 232).  

De performance vertrekt van de richtlijnen waarop de socioloog Boaventura de Souza Santos wijst in zijn boek Epistemologies of the South: leren te bestaan met, leren om te gaan met, leren van en met het zuiden/de anus. In het Braziliaans Portugees bestaat er een vrij aardige, vrij expliciete, vrij populaire manier om de anus te benoemen: cu. We gaan uit van een meervoudige identiteit van inheemse mensen, Afrikanen en Europeanen om te veronderstellen dat de lichaamsarchitectuur een politieke entiteit is. Dan wordt de anus cu: een fabriek/kookpot om het lichaam opnieuw te ontwikkelen, terwijl horizontale omstandigheden worden gecreëerd die de weg vrijmaken naar andere epistemologische ervaringen. Wanneer de anus cu wordt, doemt een vroegtijdige duisternis op die routes, bewegingen en paden opheft ten voordele van andere manieren van bestaan.  

De dans wordt georganiseerd via de volgende choreografische instrumenten: flirten, zich blootgeven, aanraken, rondcirkelen, evenals poreusheid ten aanzien van ruimte en publiek. Lichamelijke toestanden worden onderzocht door de interpretatie van zichzelf via de ander, waardoor een keten van anders-zijn ontstaat. In onze zoektocht naar een collectief lichaam zonder leider, doctrine of instantie die een hiërarchie oplegt, vermijden we zelfs om toe te staan dat de beweging van kunstenaars het centrum en het gezag wordt, waardoor de noodzaak ontstaat om zichzelf heruit te vinden en te verhinderen dat men vast komt te zitten in een rigide structuur of de flow op voorhand uittekent.  

De choreografische vormgeving komt van de perifere kennis en de weerstand tegen een disciplinaire vervaardiging van vormen, zodat de contradicties nieuwe overeenkomsten en modellen blijven voortbrengen. Onze uitdaging bestaat erin een collectief lichaam van gemeenschappelijke belangen op te bouwen: de balans tussen krachten zonder de tegenstrijdige spanningen te verliezen, een uitnodigende en zorgzame omgeving, het respect voor de eigenaardigheden, leren uit kwetsbaarheden om het collectief te versterken, de horizontaliteit van rollen aanmoedigen, samen met de ander leren, de ander als zichzelf herkennen, enzovoort.  

De anus, als een van de eerste organen die geprivatiseerd wordt en, uitgaande van het hetero-gerichte lichaam, ‘buiten het sociale veld’ wordt geplaatst, krijgt uitdrukking door te bewegen tussen de tegenstrijdigheden en spanningen van een noodzakelijke, postkoloniale en hedendaagse culturele formatie. “Zo wordt de anus hier voorgesteld als een duidelijke analogie van een zwoegend instrument, dat beschikbaar is voor de kennistheorieën van het zuiden en te maken krijgt met de oppermachtige dominantie opgelegd door de kennistheorieën van het noorden, waarbij wordt gestreefd naar een eerlijker, en bijgevolg betere samenleving.” (Pedro Paulo Gomes Pereira).  

Macaquinhos

Back to top

Macaquinhos werd geconcipieerd door Caio, Mavi Veloso en Yang Dallas tijdens een artistieke residentie in Núcleo do Dirceu, Teresina (Piauí). Het project ontstond in 2011 als interventie in het Piauí Museum. Het werd verder ontwikkeld in 2013 tijdens de Jardim Equatorial Art Residence in COMO_clube, in São Paolo. In 2014 werd Macaquinhos opgevoerd binnen de installatie Modelo Vivo tijdens de 10de editie van het VERBO Performance Festival. Datzelfde jaar nam het deel aan het 22ste Festival Mix Brasil de Cultura da Diversidade in São Paolo, waarbij een recordaantal bezoekers opdaagden. Het werk kreeg bekendheid en een verrassende weerklank in de media doordat het online viraal ging (http://themacaquinhos.tumblr.c...). Er verschenen duizenden commentaren en discussies op nationale en internationale websites, institutionele profielen op Facebook, quotes in tv-programma’s, op websites en in blogs, en meer dan een miljoen views van een van de officiële video’s op Vimeo. In 2015 werd Macaquinhos voorgesteld op het Mostra Sesc Cariri de Culturas in Juazeiro do Norte. Deze voorstelling veroorzaakte een tweede golf van virale discussies, waarbij veel klachten de ronde deden en de legitimiteit van cultuursubsidiëring van overheidswege in vraag werd gesteld. Dit leidde tot steunbetuigingen van verscheidene media met diverse profielen aan artistieke evenementen die discussies aanzwengelen over archaïsche taboes met betrekking tot het lichaam, naaktheid, culturele productiviteit, enz. Later werden nog voorstellingen gehouden in Duitsland, Wenen en São Paolo.

Back to top