aCORdo

€ 14 / € 11 (-25/65+)
30min

Ontmoet de artiesten na de voorstelling op 5/05

Heb jij oog voor degene die voor een prijsje je verwarming herstelt, degene die je kantoor schoonmaakt of degene die je een koffie brengt? Het contact tussen verschillende sociale groepen, tussen rijk en arm, is vaak tot een minimum beperkt. Het bestaan van de ander blijft soms zelfs totaal onzichtbaar. Ook theaterbezoekers bevinden zich doorgaans op een veilige afstand van misdaad en chaos, binnen een maatschappelijke orde. Nochtans gaat de handhaving van die orde gepaard met onderdrukking en intimidatie. Het werk van de Braziliaanse choreografe Alice Ripoll is gedreven door de gepolariseerde, sociale realiteit in Rio de Janeiro. In aCORdo draaien vier performers, afkomstig uit de favela’s, de bestaande hiërarchieën en relaties tussen de aanwezigen binnenstebuiten via beweging en interactie. Op een subtiele en schijnbaar onschuldige manier ontstaat een nieuwe orde waarbinnen zowel danser als toeschouwer zich onvermijdelijk moet heroriënteren. Wie is nu wie? Wie steelt er van wie?

Zie ook
Workshop for associations – 7/05

Van Alice Ripoll

Met Alan Ferreira, Leandro Coala, Romulo Galvão, Tony Hewerton

Assistent Anita Tandeta

Foto’s & videos Renato Mangolin

Presentatie Kunstenfestivaldesarts, Théâtre National Wallonie-Bruxelles, La Bellone, Kanal – Centre Pompidou

Met de steun van Centro Coreográfico da Cidade do Rio de Janeiro

Met dank aan prof. Irene Ferraz, Escola de Cinema Darcy Ribeiro

Back to top

aCORdo* is ontstaan nadat Alice Ripoll werd uitgenodigd om met de creatie van een nieuw stuk deel te nemen aan de tentoonstelling Que Legado (Welke Erfenis) in het cultureel centrum Casteliho do Flamengo in Rio de Janeiro, 2017. De choreografie vertrekt van de vraag wat de erfenis is van de wereldbeker voetbal en de Olympische Spelen. Wat hebben deze grote evenementen, waar Rio naar verluidt beter van zou worden, nagelaten? Zonder een letterlijk antwoord te geven op de vraag, stelt Ripoll voor om na te denken over de stad via het perspectief van de performers met wie ze al acht jaar samenwerkt. Ze zijn zwart en leven in een favela (sloppenwijk).

Het evenwicht dat Rio de Janeiro behoedt voor zogenaamde chaos wordt hoofzakelijk in stand gehouden door politieoptredens. De meest gebruikelijke interventie is de “check”, waarbij autoriteiten verdachten hun (illegale) bezittingen controleren. De “check” dient ook als onderdrukkingsmiddel: armen en minderheden worden geviseerd en geïntimideerd (soms met een pak rammel). Bovendien gebeurt intimidatie ook via andere, onzichtbare mechanismen. Als gevolg hiervan blijven armen noodgedwongen weg uit de stad en trekken ze zich terug in de favela’s. De mensen die theaters, stranden of winkelcentra bezoeken, worden zo niet alleen beschermd tegen “arrastões” (een collectieve overval die gebeurt op de stranden) maar ook afgeschermd van andere sociale groepen. Nochtans, de metselaar, de koerier, de schoonmaker, de bediende, de bedelaar… zij zingen en dichten ook. Zij zijn ook jaloers, staan ook vast in de file, sterven ook aan de liefde, kunnen ook hedendaagse dansers zijn…

Dans leert ons via beweging van het lichaam ruimte creëren, daar waar er voorheen geen was. Het leert ons bezitnemen van ons eigen lichaam, van bestaande ordes, van objecten en ruimtes. Dans creëert geheimzinnige, onvoorspelbare en woordloze bruggen. Daarin ligt haar kracht en vermogen tot transformatie.

In aCORdo nemen de vier dansers bezit van het lichaam, terwijl de grenzen tussen toestanden als waakzaamheid, droom, gedachte, actie en eigendom vervagen. Uit de schemerzone doemt een nieuwe verhouding op tussen publiek en performer, tussen publieke en private ruimte. Nieuwe mogelijkheden om ruimtes en lichamen te bezitten worden zichtbaar. Wie is wie? Wie bezit wat? Wie steelt er van wie?

* Het Portugese woord “acordo” heeft een aantal betekenissen zoals: ‘wakker worden’,
‘overeenkomst’, ‘overeenstemming’, ‘kartel’ en ‘conventie’. Een andere mogelijkheid
om de titel te lezen wordt aangegeven door de schrijfwijze: a-COR-do, indien gescheiden
geschreven, betekent dit ‘de-kleur-van’.

Back to top

Alice Ripoll werd geboren in Rio de Janeiro. Ze studeerde psychoanalyse tot haar eenentwintigste maar sloeg dan een andere weg in en ging dans studeren, gedreven door haar nieuwsgierigheid naar de bewegingsmogelijkheden van het lichaam. Ripoll behaalde haar diploma aan de school van Angel Vianna – een belangrijk centrum voor de dans en motorische revalidatie – en begon nadien te werken als choreograaf. Ze regisseerde een groot aantal stukken, voerde zelf ook uit – voornamelijk eigen werk – en werkte samen met acteurs en circusartiesten. Tegenwoordig focust haar werk zich vooral op hedendaagse dans en stedelijke dansstijlen uit Brazilië en doet ze onderzoek naar ruimtes voor dansers om hun ervaringen en herinneringen in beelden om te zetten. Ripoll leidt twee dansgroepen: REC en SUAVE. Haar voorstellingen waren te zien op verschillende festivals in Brazilië, zoals het Panorama Festival, Bienal SESC de Dança, Dança Gamboa Festival, Ceará Dance Biennial en Trisca – Arts Festival for Children. Maar ook daarbuiten heeft ze een groot aantal evenementen op haar naam staan: Kampnagel – Internationales Sommerfestival, Zurich Theater Spektakel, Noorderzon Performing Arts, Rencontres Chorégraphiques uit Seine-Saint Denis; Projeto Brazil (in vier Duiste steden: HAU in Berlijn, Hellerau in Dresden, Tanzhaus in Düsseldorf and Mousonturm in Frankfurt), Centre National de la Danse (Paris), Festival de La Cité Lausanne en Norrlandsoperan (Umeå).

Cia REC
In 2007 werkte Alice Ripoll als danslerares in een NGO voor jongens uit de favela’s. Haar leerlingen waren ongeveer achttien jaar oud, hadden een hiphopgroepje en raakten geïnteresseerd in hedendaagse dans. Toen de NGO ermee ophield, besloten ze zelf verder te gaan, zonder financiële steun, en hielden ze repetities in een oude kerk in de favela waar ze woonden. Ripoll toonde een stuk dat ze gecreëerd hadden aan een van de curatoren van het Panorama Festival in Rio, die prompt besliste om het in het programma op te nemen. Na dat initiële succes bleef de groep doorgaan, meestal zonder ondersteuning, maar steeds met grote kracht en passie. Uiteindelijk werden ze een referentiepunt in Brazilië voor moderne kunstgroepen. Met Ripoll als regisseur en Alan Ferreira, Leandro Coala, Tony Hewerton, Luiz L.A. en Romulo Galvão als uitvoerders creëerde het collectief drie eigentijdse dansvoorstellingen, een stuk speciaal voor kinderen en een uitvoering over klassenverschillen (aCORdo).

Back to top